[รีวิว-เรื่องย่อ] Kiss Kiss Bang Bang (2005) นีโอนัวร์คัลต์คลาสสิกจาก เชน แบล็ก

• หนังกำกับเรื่องแรกของ เชน แบล็ก ที่จุดกระแสคัมแบ็กให้ โรเบิร์ต ดาวนีย์ จูเนียร์ จนนำไปสู่บทไอรอนแมนใน MCU
• การผสมผสานระหว่างโครงสร้างนีโอนัวร์ อารมณ์ขันแบบดาร์กคอเมดี้ และการเสียดสีสังคมฮอลลีวูดที่ไร้รอยต่อ
• เคมีระหว่าง โรเบิร์ต ดาวนีย์ จูเนียร์ กับ วัล คิลเมอร์ คือหัวใจหลักของหนังที่สร้างจังหวะสนทนาให้มีชีวิตตลอดทั้งเรื่อง
• บทภาพยนตร์หลายชั้นซ้อนที่ต้องใช้สมาธิติดตาม แต่ให้รางวัลกับคนดูที่ตั้งใจอย่างคุ้มค่า

บางครั้งหนังที่ยอดเยี่ยมที่สุดกลับถูกมองข้ามมากที่สุดในเวลาที่มันเข้าฉาย และ Kiss Kiss Bang Bang คือตัวอย่างอันสมบูรณ์แบบของปรากฏการณ์นั้น หนังฟล็อปในปี 2005 ที่ต่อมากลายเป็นคัลต์คลาสสิกระดับตำนาน มันคือผลงานกำกับเรื่องแรกของ เชน แบล็ก (Shane Black) มือเขียนบทระดับตำนานผู้อยู่เบื้องหลัง Lethal Weapon และ The Last Boy Scout ในวันที่เขาตัดสินใจว่าจะไม่ปล่อยให้สตูดิโอมาเปลี่ยนบทของเขาอีกต่อไป

ปี 2005 คือปีแห่งการคัมแบ็กของ โรเบิร์ต ดาวนีย์ จูเนียร์ (Robert Downey Jr.) นักแสดงมากฝีมือที่ชีวิตส่วนตัวพังพินาศจนแทบไม่มีใครในฮอลลีวูดกล้าเสี่ยงจ้างงาน แต่ เชน แบล็ก มองเห็นบางอย่างในตัวเขาและมอบบท แฮร์รี ล็อกฮาร์ต ให้ กลายเป็นจุดเปลี่ยนที่นำไปสู่การถูกคัดเลือกเป็นไอรอนแมนในอีกสามปีต่อมา และเปลี่ยนโฉมหน้าของจักรวาล MCU ไปตลอดกาล

บทความนี้จะพาไปเจาะลึกว่าทำไม หนังฝรั่ง เรื่องนี้ถึงเป็นหนึ่งในงานเขียนบทที่เฉียบคมที่สุดของทศวรรษ 2000 และทำไมการดูซ้ำแต่ละครั้งถึงให้อะไรใหม่ ๆ เสมอ

แฮร์รี ล็อกฮาร์ต คือหัวขโมยกระจอกแห่งนิวยอร์กที่วิ่งหนีตำรวจเข้าไปในห้องออดิชันโดยบังเอิญ และความลนลานของเขากลับถูกโปรดิวเซอร์มองว่าเป็นการแสดงชั้นยอด เขาจึงถูกพาไปลอสแอนเจลิสเพื่อรับบทนักสืบในหนังฮอลลีวูด ระหว่างทางเขาได้พบกับ เกย์ เพอร์รี นักสืบเอกชนตัวจริงที่ถูกจ้างมาเป็นโค้ชการแสดง และ ฮาร์โมนี เฟธ เลน สาวที่แฮร์รีแอบชอบมาตั้งแต่สมัยมัธยมที่กำลังเผชิญกับการตายอย่างมีเงื่อนงำของน้องสาว

สิ่งที่เริ่มต้นเป็นการซ้อมแสดงบทนักสืบกลับกลายเป็นการสืบสวนคดีฆาตกรรมของจริง เมื่อแฮร์รีและเกย์ เพอร์รีพบศพหญิงสาวปริศนา และเรื่องราวยิ่งซับซ้อนขึ้นเมื่อฮาร์โมนีขอความช่วยเหลือในการสืบหาเบื้องหลังการตายของน้องสาว ทั้งสามคนถูกดึงเข้าสู่โลกมืดของฮอลลีวูดที่เต็มไปด้วยการหลอกลวง การทรยศ และผู้คนที่ยอมทำทุกอย่างเพื่อชื่อเสียงและเงินทอง

เชน แบล็ก อยู่ในช่วงพีกที่สุดของเส้นทางการเขียนบทเมื่อเขาสร้าง Kiss Kiss Bang Bang บทสนทนาทุกประโยคถูกขัดเกลาจนคมกริบ ตัวละครทุกตัวมีน้ำเสียงเป็นของตัวเอง และที่สำคัญคือหนังไม่เคยลดระดับให้คนดูรู้สึกฉลาดกว่าตัวละครเลยแม้แต่วินาทีเดียว

สิ่งที่ทำให้บทภาพยนตร์ของเรื่องนี้แตกต่างจาก ระทึกขวัญ (Thriller) ทั่วไปคือชั้นเชิงการเล่าเรื่องสามมิติที่ซ้อนกันอยู่ ชั้นแรกคือคดีฆาตกรรมที่เหมือนจะเป็นการฆ่าตัวตายแต่มีเงื่อนงำ ชั้นที่สองคือปมครอบครัวของฮาร์โมนีที่ถูกเปิดเผยทีละน้อย และชั้นที่สามคือการวิพากษ์สังคมฮอลลีวูดที่ปฏิบัติต่อมนุษย์ดั่งสินค้า ทั้งหมดนี้ถูกถ่ายทอดผ่านปากของแฮร์รีที่ทำหน้าที่เป็นผู้บรรยายเรื่อง ผู้ซึ่งกระแนะกระแหนตัวเองและแหกกฎการเล่าเรื่องแบบดั้งเดิมอยู่ตลอดเวลา

คนแบบแฮร์รีมาฮอลลีวูดและลงเอยด้วยการเป็นคนเดียวที่มีเข็มทิศศีลธรรมเหลืออยู่ มันคือการถากถางวัฒนธรรมของแอลเออย่างถึงแก่น

บทสนทนาระหว่างแฮร์รีกับเกย์ เพอร์รี คือช่วงเวลาที่เปล่งประกายที่สุดของหนัง มันรวดเร็ว เฉียบคม และเต็มไปด้วยมุกตลกร้ายที่ต้องอาศัยสมาธิในการฟังถึงจะเก็บได้ครบ ซึ่งเป็นงานเขียนระดับที่หาไม่ได้ในหนังสตูดิโอทั่วไป

บทแฮร์รี ล็อกฮาร์ตถูกเขียนขึ้นราวกับวัดตัวมาจากบุคลิกของ โรเบิร์ต ดาวนีย์ จูเนียร์ (Robert Downey Jr.) เอง ความสามารถในการพูดเร็วแบบไม่สะดุด สลับไปมาระหว่างโหมดตลกขบขันกับดราม่าดิบ และเสน่ห์ของคนที่ทำผิดพลาดแต่น่ารักอย่างประหลาด ทั้งหมดนี้คือสิ่งที่ดาวนีย์จูเนียร์ถ่ายทอดออกมาจนแทบไม่มีรอยต่อระหว่างนักแสดงกับตัวละคร

การพบกันครั้งแรกระหว่างเขาและ วัล คิลเมอร์ (Val Kilmer) ในบทเกย์ เพอร์รี คือหนึ่งในฉากแนะนำตัวละครที่ยอดเยี่ยมที่สุดของยุค 2000 คิลเมอร์รับบทนักสืบมืออาชีพที่ไม่ต้องพยายามพิสูจน์อะไรกับใคร เขาเฉียบขาด เย็นชา และส่งหมัดกลับทุกครั้งที่แฮร์รีพล่ามอะไรโง่ ๆ ออกมา โดยไม่เคยเสียจังหวะให้กับคู่สนทนาที่พูดไม่หยุดปากเลยแม้แต่ครั้งเดียว

มิเชล โมนาแฮน (Michelle Monaghan) ในบทฮาร์โมนี คือตัวละครหญิงที่มีมิติเกินกว่าบทสาวในฝันทั่วไป เธอมีปม มีความเปราะบาง และเป็นตัวขับเคลื่อนเนื้อเรื่องอย่างแท้จริง ไม่ใช่แค่รางวัลที่พระเอกรอรับตอนจบ นี่คือหนึ่งในการแสดงที่ดีที่สุดในอาชีพของเธอ

แม้งบประมาณ 15 ล้านดอลลาร์สหรัฐจะดูน้อยเมื่อเทียบกับหนังสืบสวนเรื่องอื่น แต่ทีมงานเบื้องหลังใช้ทุกดอลลาร์อย่างคุ้มค่า ภาพของลอสแอนเจลิสในเรื่องนี้ถูกนำเสนอในสองโทนที่ตัดกันอย่างจงใจ กลางวันคือเมืองแห่งความฝันที่เต็มไปด้วยแสงสีและปาร์ตี้สุดหรู กลางคืนคือเมืองที่คนยอมขายวิญญาณเพื่อแลกกับโอกาสเพียงครั้งเดียว

การเลือกให้เรื่องราวทั้งหมดเกิดขึ้นในช่วงเทศกาลคริสต์มาสยิ่งตอกย้ำความย้อนแย้งของหนัง บรรยากาศที่ควรจะอบอุ่นด้วยไฟประดับและของขวัญ กลับเป็นฉากหลังของคดีฆาตกรรมโหดและการทรยศหักหลัง การกำกับของ เชน แบล็ก ไม่ได้หวือหวา แต่เลือกที่จะปล่อยให้บทภาพยนตร์และการแสดงเป็นตัวนำ ซึ่งในกรณีนี้มันคือการตัดสินใจที่ถูกต้อง

สตูดิโอ Warner Bros. ไม่รู้ว่าจะขายหนังเรื่องนี้ในฐานะอะไร จะขายเป็นหนังสืบสวนจริงจัง มันก็ตลกเกินไป จะขายเป็น ตลก (Comedy) เพียว ๆ มันก็ดาร์กเกินไป จะขายเป็นหนังคริสต์มาส มันก็ไม่มีทาง การตลาดที่คลุมเครือทำให้คนดูไม่รู้ว่ากำลังจะเข้าไปดูอะไร และผลลัพธ์คือรายได้เพียง 15.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐจากทุนสร้าง 15 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

แต่สิ่งที่เกิดขึ้นในตลาดดีวีดีและบลูเรย์กลับตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิง นักดูค่อย ๆ ค้นพบหนังเรื่องนี้ทีละคน สองคน สามคน และบอกต่อกันปากต่อปาก จนกระทั่ง จอห์น แฟฟโรว์ (Jon Favreau) ผู้กำกับ Iron Man ได้ดูและตัดสินใจว่าไม่มีใครเหมาะกับบทโทนี สตาร์กไปกว่า โรเบิร์ต ดาวนีย์ จูเนียร์ (Robert Downey Jr.) อีกแล้ว การตัดสินใจครั้งนั้นเปลี่ยนประวัติศาสตร์หนังซูเปอร์ฮีโร่ไปตลอดกาล

เสน่ห์อีกประการของ Kiss Kiss Bang Bang คือการที่มันไม่เหมือน ซีรีส์ สืบสวนทั่วไปที่มักยืดเยื้อและต้องรอตอนต่อไป หนังให้ประสบการณ์ที่สมบูรณ์ในตัวเองภายในเวลาไม่ถึงสองชั่วโมง แต่ทิ้งรายละเอียดมากพอที่จะทำให้การดูซ้ำแต่ละครั้งยังคงค้นพบอะไรใหม่ ๆ ได้เสมอ

โครงสร้างการเล่าเรื่องแบบตัดไปมาตลอดเวลาและการทุ่มน้ำหนักไปที่บทสนทนามากกว่าการเดินเรื่อง อาจทำให้ผู้ชมที่ต้องการดูแบบพักสมองรู้สึกเหนื่อยล้าได้ง่าย การหยิบมาดูแบบขอแค่ผ่าน ๆ ตาคงไม่ใช่ประสบการณ์ที่สนุกที่สุดสำหรับหนังเรื่องนี้

นอกจากนี้ ตัวละครหลายตัวในเรื่องมีลักษณะเกินจริงอย่างจงใจเพื่อเสียดสีสังคมฮอลลีวูด ซึ่งอาจทำให้ผู้ชมที่ไม่คุ้นเคยกับวัฒนธรรมของวงการบันเทิงอเมริกันรู้สึกว่าตัวละครขาดมิติหรือดูตลกเกินเบอร์ไปบ้าง

Kiss Kiss Bang Bang คือข้อพิสูจน์ว่าหนังที่ดีไม่ได้วัดกันที่รายได้ แต่วัดกันที่อายุของมันหลังจากวันเข้าฉาย กว่าสองทศวรรษผ่านไป มันยังคงสนุก เฉียบคม และมีอะไรให้กลับไปค้นหาเสมอ โรเบิร์ต ดาวนีย์ จูเนียร์ ให้การแสดงที่ทรงพลังที่สุดครั้งหนึ่งของชีวิต วัล คิลเมอร์ ในช่วงที่ยังมีพลังเต็มเปี่ยมคือของแถมที่คุ้มค่าทุกนาที และ เชน แบล็ก ก็พิสูจน์ว่าเขาไม่ใช่แค่นักเขียนบทระดับเทพ แต่ยังเป็นผู้กำกับที่รู้ว่าจะปล่อยให้นักแสดงของเขาทำงานอย่างไร

หนังเรื่องนี้เหมาะกับผู้ชมที่ชื่นชอบบทสนทนาเฉียบคม โครงเรื่องที่ต้องใช้สมองติดตาม และอารมณ์ขันแบบเสียดสีสังคมที่ไม่เกรงใจใคร ไม่เหมาะกับผู้ชมที่มองหาหนังคริสต์มาสอบอุ่นหัวใจ หนังสืบสวนสูตรสำเร็จ หรือหนังที่ดูได้โดยไม่ต้องใช้สมาธิเลยแม้แต่น้อย หากคำอธิบายเหล่านี้ตรงกับรสนิยม Kiss Kiss Bang Bang คือการลงทุนทางเวลาที่จะให้ผลตอบแทนเกินคุ้มในการดูทุกครั้ง

2005

Released

2005-09-14

Runtime

103 min

Status

Released

Movie ตลก อาชญากรรม ลึกลับ Released

ถึงคิวฆ่า ดาราจำเป็น

Kiss Kiss Bang Bang — 2005

IMDb Rating 7.4 /10

Metascore 73 /100

Tomatometer 86 %

หัวขโมยเล็กๆ ที่ปลอมตัวเป็นนักแสดงถูกพาไปลอสแอนเจลิสเพื่อออดิชั่นที่ไม่น่าเป็นไปได้ และพบว่าตัวเองเข้าไปพัวพันกับการสืบสวนคดีฆาตกรรมร่วมกับสาวในฝันสมัยมัธยมและนักสืบที่กำลังฝึกเขาสำหรับบทบาทที่กำลังจะมาถึง

---

นักแสดงนำ

โรเบิร์ต ดาวนีย์ จูเนียร์ Harry Lockhart

Val Kilmer Gay Perry

Michelle Monaghan Harmony Faith Lane

Corbin Bernsen Harlan Dexter

Dash Mihok Mr. Frying Pan

Larry Miller Dabney Shaw

Rockmond Dunbar Mr. Fire

Shannyn Sossamon Pink Hair Girl